Islamic Economics & Banking

fa کاربرد نظریه بازی ها در مدل سازی توسعه یک میدان نفتی در قالب قرارداد بیع متقابل Application of Game Theory in Modeling the Development of an Oil Field under a Buy-Back Contract تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">توسعه میادین نفتی به‌دلیل نیاز شدید به سرمایه، فناوری‌های پیشرفته و ریسک‌های فنی و سیاسی، معمولاً از طریق قراردادهای بالادستی نظیر بیع‌متقابل انجام می‌شود. کارآمدی این قراردادها وابسته به تعیین پارامترهای قراردادی بهینه‌ای است که بتواند از یک سو شرکت‌های بین‌المللی نفتی را به مشارکت در پروژه‌های توسعه‌ای ترغیب کند و از سوی دیگر بازده اقتصادی و منافع بلندمدت شرکت ملی نفت را تضمین نماید. در این پژوهش، توسعه یک میدان نفتی در قالب قرارداد بیع‌متقابل با بهره‌گیری از چارچوب نظریه بازی‌ها مدل‌سازی شده و تعامل میان دولت/شرکت ملی و پیمانکار خارجی در قالب یک بازی استکلبرگ رهبر–پیرو صورت‌بندی شده است. در مدل پیشنهادی، شرکت ملی نفت به‌عنوان رهبر ابتدا پارامترهای کلیدی قرارداد از جمله ضریب پاداش پیمانکار (R) و ضریب سقف محدودیت پرداختی (α) را اعلام می‌کند و شرکت بین‌المللی نفتی نیز به‌عنوان پیرو با مشاهده این مقادیر، نرخ استخراج بهینه (V) را انتخاب می‌نماید. پس از تعریف تابع هدف طرفین و شبیه‌سازی عددی با استفاده از داده‌های فرضی پژوهش، مقادیر تعادلی به‌دست آمد. نتایج نشان می‌دهد که بیشینه‌سازی ارزش خالص فعلی شرکت ملی نفت شرط دستیابی به تعادل استکلبرگ است و در این حالت، مقادیر بهینه قرارداد عبارتند از: ضریب پاداش پیمانکار R = 2.09 ، ضریب سقف بازپرداخت α = 0.41 و نرخ استخراج بهینه V = 0.0132.این نتایج بیانگر آن است که پیشنهاد ضریب پاداش 2.09 و تعیین سقف بازپرداخت 0.41 از سوی شرکت ملی نفت، شرکت بین‌المللی را به انتخاب نرخ استخراج 0.0132   سوق می‌دهد؛ ترکیبی که نه‌تنها جریان نقدی پایدار و ریسک پروژه را برای پیمانکار قابل‌قبول می‌سازد، بلکه ارزش اقتصادی و منافع ملی را برای دولت میزبان به حداکثر می‌رساند. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از چارچوب نظریه بازی‌ها می‌تواند به طراحی قراردادهای کاراتر منجر شده و یک وضعیت برد –برد پایدار را برای طرفین قرارداد بیع‌متقابل فراهم آورد.</div> The development of oil fields requires substantial capital, advanced technology, and long-term financial commitment, making upstream petroleum projects highly dependent on the structure and efficiency of contractual frameworks such as buy-back contracts. The performance of these contracts critically hinges on the optimal selection of contractual parameters that can both incentivize international oil companies (IOCs) to invest and simultaneously maximize the economic benefits of the National Iranian Oil Company (NIOC). In this study, the development of an oil field under a buy-back contract is modeled using game theory, and the strategic interaction between NIOC and the IOC is formulated as a Stackelberg leader–follower game. Within the proposed model, NIOC acts as the leader and first announces key contractual parameters, including the contractor’s remuneration factor (R) and the cost recovery ceiling coefficient (α). The IOC, acting as the follower, observes these parameters and selects the optimal production rate (V) accordingly. Using a numerical simulation based on assumed values, the Stackelberg equilibrium is derived. The results indicate that maximizing the net present value of NIOC leads to the equilibrium solution in which the optimal contractual parameters are R = 2.09, α = 0.41, and the corresponding optimal production rate chosen by the IOC is V = 0.0132. These findings imply that when NIOC offers a remuneration factor of 2.09 and sets the cost recovery ceiling at 0.41, the IOC will optimally respond by adopting a production rate of 0.0132, resulting in a contractual arrangement that simultaneously maximizes both parties’ payoffs. Therefore, the model demonstrates that applying game-theoretic principles to the design of buy-back contracts can facilitate the creation of a stable   بیع متقابل, ارزش فعلی خالص, تعادل استاکلبرگ, نرخ استخراج بهینه Buy-Back Contract, Net Present Value (NPV), Stackelberg Equilibrium, Optimal Extraction Rate 307 334 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1846-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Hemmati حامد همتی Hhemmati96@iau.ac.ir 100319475328460014712 100319475328460014712 No Department of Financial and Banking Management, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت مالی و بانکی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Farhad Hanifi فرهاد حنیفی f.hanifi@iau.ac.ir 100319475328460014713 100319475328460014713 Yes Department of Financial and Banking Management, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت مالی و بانکی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران hossein Eslami Mofid Abadi حسین اسلامی مفیدآبادی Hossein.eslamimofidabadi@iau.ac.ir 100319475328460014714 100319475328460014714 No Department of Financial and Banking Management, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran. گروه مدیریت مالی و بانکی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران