fa کاربرد مداخلات اقتصاد رفتاری در تقویت وجدان مالیاتی: طراحی و ارزیابی یک الگوی بومی مبتنی بر اصول اقتصاد اسلامی در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">این پژوهش با هدف بررسی کاربرد مداخلات اقتصاد رفتاری در تقویت وجدان مالیاتی: طراحی و ارزیابی یک الگوی بومی مبتنی بر اصول اقتصاد اسلامی در ایران انجام شد. پژوهش با رویکرد آمیخته اکتشافی توالی در دو فاز انجام شد. در فاز کیفی، از طریق مصاحبه عمیق با نوزده خبره و تحلیل داده بنیاد، مدل پارادایمی شش‌بُعدی که در مجموع شانزده مقوله اصلی، شصت مقوله فرعی و صدوشصت‌وپنج کد باز را دربرداشت. در فاز کمی، پرسشنامه پنجاه‌وشش‌سؤالی با نمونه&nbsp; یکصدو پنجاه نفری نفری از خبرگان و کارشناسان حوزه مالیاتی توزیع و داده‌ها با روش‌های تحلیل عاملی تأییدی، فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی، مدل‌سازی ساختاری تفسیری و مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span><span b="" nazanin=""> نتایج نشان داد تمامی شاخص‌های روایی و پایایی در سطح مطلوبی قرار دارند. در تحلیل سلسله‌مراتبی، اعتماد نهادی و شفافیت مصرف مالیات به ترتیب اولویت اول و دوم شناسایی شدند. مدل‌سازی ساختاری تفسیری ساختار چهار سطحی عوامل را نشان داد. مدل معادلات ساختاری با شاخص‌های برازش مطلوب، تأیید کرد که شرایط علّی و زمینه‌ای تأثیر معناداری بر مقوله محوری دارند و راهبردها با تأثیر قوی منجر به پیامدهای مثبت اقتصادی، نهادی و اجتماعی می‌شوند</span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span><span b="" nazanin=""> تلفیق اقتصاد رفتاری با اقتصاد اسلامی چارچوب جامعی برای توسعه روحیه مالیاتی ارائه می‌دهد. تقویت اعتماد نهادی، شفاف‌سازی مصرف درآمدها، فرهنگ‌سازی مبتنی بر ارزش‌های دینی و دیجیتالی‌سازی فرآیندها راهبردهای کلیدی برای تحول نظام مالیاتی کشور هستند</span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span></span></span></span>&nbsp;</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="EN"><span style="font-family:&quot;TIMES NE ROMANS&quot;,serif">&ldquo;This study was conducted with the aim of examining the application of behavioral economics interventions in strengthening tax morale, through the design and evaluation of a contextualized model based on Islamic economic principles in Iran.&rdquo;. The research employed an exploratory sequential mixed-methods design conducted in two phases. In the qualitative phase, in-depth interviews were conducted with nineteen experts, and grounded theory analysis was applied. The results led to the development of a six-dimensional paradigmatic model comprising sixteen main categories, sixty subcategories, and one hundred and sixty-five open codes.</span></span> <span lang="EN"><span style="font-family:&quot;TIMES NE ROMANS&quot;,serif">In the quantitative phase, a fifty-six-item questionnaire was distributed among a sample of 150 experts and specialists in the field of taxation. The collected data were analyzed using confirmatory factor analysis, the fuzzy analytic hierarchy process (FAHP), interpretive structural modeling (ISM), and structural equation modeling (SEM). The results indicated that all validity and reliability indices were at acceptable levels. In the hierarchical analysis, institutional trust and transparency in the use of tax revenues were identified as the first and second priorities, respectively. Interpretive structural modeling revealed a four-level structural hierarchy of factors. Furthermore, the structural equation model demonstrated good model fit and confirmed that causal and contextual conditions significantly influence the core category, while strategic actions strongly lead to positive economic, institutional, and social outcomes.The integration of behavioral economics with Islamic economics provides a comprehensive framework for enhancing tax morale. Strengthening institutional trust, improving transparency in the use of tax revenues, promoting value-based cultural awareness grounded in religious principles, and digitalizing tax processes are identified as key strategies for transforming the national tax system.</span></span></span></span></span></div> روحیه مالیاتی, وجدان اخلاقی مالیاتی, اقتصاد رفتاری, اقتصاد اسلامی, اعتماد نهادی, تمکین مالیاتی Tax Morale, Tax Ethical Conscience, Behavioral Economics, Islamic Economics, Institutional Trust, Tax Compliance 0 0 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1893-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Esmaeilzadeh محسن اسماعیل زاده 4929898511@iau.ir No Department of Economics, Mi.C., Islamic Azad University, Miyaneh, Iran گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران Ali salmanpour علی سلمانپور ali_salmanpour@iau.ac.ir Yes Department of Economics, Mara.C., Islamic Azad University, Marand, Iran گروه اقتصاد، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران Davoud Haghkhah داوود حق خواه Haghkhah@iau.ac.ir No Department of Public Administration, Mi.C., Islamic Azad University, Miyaneh, Iran. گروه مدیریت دولتی، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران Sima Eskandari sabzi سیما اسکندری سبزی si.eskandari@iau.ac.ir No Department of Economics, Mi.C., Islamic Azad University, Miyaneh, Iran گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران