fa رفتار وام‌دهی بانک‌ها؛ با تمرکز بر متغیرهای اقتصاد کلان و استراتژی رقابتی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><span lang="FA"><span b="" nazanin="">هدف اصلی این پژوهش، واکاوی تأثیر عوامل اقتصاد کلان و متغیرهای سیاست پولی بر رفتار وام‌دهی بانک‌های ایران با تأکید بر نقش استراتژی رقابتی و قدرت بازار است. برای این منظور، داده‌های ۱۵ بانک در شبکه بانکی ایران طی دوره زمانی 1396 تا ۱۴۰۳ با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">GMM</span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">) در چارچوب داده‌های تابلویی مورد تحلیل قرار گرفت. برای این منظور از متغیرهای کلان اقتصادی؛ رشد اقتصادی، نرخ تورم و متغیرهای بانکی همچون نرخ سود سپرده‌های بانکی، اندازه بانک، ریسک اعتباری و رشد حجم سپرده‌ها و شاخص لرنر تعدیل شده استفاده شده و به بررسی اثر هر یک از متغیرهای مذکور بر رفتار وام‌دهی بانک‌ها پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد که بین متغیرهای رشد اقتصادی، نرخ رشد حجم سپرده‌های بانکی و اندازه بانک رابطه مثبت و معناداری با رشد وام‌دهی بانکی برقرار است و متغیرهای نرخ تورم، نرخ سود سپرده‌های بانکی و ریسک اعتباری تاثیر منفی بر وام‌دهی بانکی دارند. یافته‌های حاصل از تخمین مدل نشان می‌دهد که شاخص لرنر نقشی تعیین‌کننده در تعدیل شوک‌های پولی ایفا می‌کند، به طوری که از یک سو، قدرت بازار باعث کاهش حساسیت بانک‌ها به سیاست‌های پولی انقباضی شده و از سوی دیگر، ضریب منفی اثر تعاملی رشد اقتصادی و شاخص لرنر نشان می‌دهد که بانک‌های انحصاری در زمان رونق اقتصادی، رفتاری محافظه‌کارانه اتخاذ کرده و نسبت به بانک‌های رقابتی، رشد وام‌دهی کمتری را تجربه می‌کنند. در نهایت، این پژوهش بر وجود ساختار دوقطبی در بازار بانکی تأکید داشته و به سیاست‌گذاران پیشنهاد می‌دهد که در تنظیم ابزارهای پولی، ناهمگونی بانک‌ها از منظر قدرت بازار و اثرات متناقض آن بر چرخه اعتباری را به عنوان عاملی تعیین‌کننده در کارایی سیاست‌ها لحاظ نمایند.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:16px;"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><span new="" roman="" times="">The objective of this study is to analyze the effect of macroeconomic factors and monetary policy variables on the lending behavior of Iranian banks, with an emphasis on the role of competitive strategy. To this end, data from 15 banks in the Iranian banking network over the period 1396 to 1403 were analyzed using the panel GMM framework. The study utilizes macroeconomic variables, including economic growth and inflation, bank-specific factors such as deposit interest rates, bank size, credit risk, deposit growth, and the adjusted Lerner Index to investigate their respective effects on bank lending. The results indicate a positive and significant relationship between economic growth, deposit growth, and bank size with lending growth, while inflation, deposit interest rates, and credit risk exert a negative impact. Furthermore, model estimations reveal that the Lerner Index plays a decisive role in moderating monetary shocks; specifically, while market power reduces banks&#39; sensitivity to contractionary monetary policies, the negative coefficient of the interaction term between economic growth and the Lerner Index suggests that monopolistic banks adopt a more conservative stance during economic booms, experiencing lower lending growth compared to competitive banks. </span></span></span><br> <br> &nbsp;</span></span></div> استراتژی رقابتی, رفتار وام‌دهی بانک, عوامل اقتصاد کلان, مدل پانل GMM Competitive Strategy, bank lending behavior, macroeconomic factors, panel GMM model 275 296 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1898-1&slc_lang=fa&sid=1 Nima Shahini نیما شاهینی nima.shahini@iau.ac.ir 100319475328460015367 100319475328460015367 No Department of Economics, SR.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Nader Mehregan نادر مهرگان mehregannader@basu.ac.ir 100319475328460015368 100319475328460015368 Yes Department of Economics, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran گروه اقتصاد، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران Mohamad Ghaffarifard محمد غفاری فرد mghaffaryfard@abu.ac.ir 100319475328460015369 100319475328460015369 No Department of Economics, Ahlul-bayt International University Tehran, Iran گروه اقتصاد، دانشگاه بین‌المللی اهل بیت، تهران، ایران