Islamic Economics & Banking

fa سطح‌بندی مؤلفه‌های کلیدی پذیرش بلاک‌چین با رویکرد ISM : رهیافتی برای مدیریت اعتماد در بانکداری دیجیتال Hierarchical Structuring of Key Factors in Blockchain Adoption: An ISM Approach to Trust Management and Financial Transparency in Digital Banking عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">این پژوهش با هدف سطح‌بندی مؤلفه‌های مؤثر بر پذیرش فناوری بلاک‌چین در صنعت بانکی و مالی ایران با تمرکز بر مدیریت اعتماد، افزایش شفافیت مالی و بهبود پاسخگویی در سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری انجام شده است. این مطالعه از نظر فلسفی تفسیرگرایانه، از حیث هدف بنیادی-کاربردی و از حیث روش، آمیخته (کیفی-کمی) است. ابتدا با مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل محتوای کیفی، ۲۱ مؤلفه مؤثر شناسایی گردید؛ سپس با بهره‌گیری از مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) و تحلیل قدرت نفوذ و وابستگی (MICMAC) با مشارکت ۱۶ نفر از خبرگان دانشگاهی و حرفه‌ای، روابط متقابل عوامل سطح‌بندی شد. یافته‌ها نشان داد که مؤلفه‌ها در پنج سطح سلسله‌مراتبی قرار دارند؛ عوامل نهادی و نظارتی (شامل الزامات استانداردگذاری و نظارت مقرراتی) زیربنایی‌ترین متغیرهای پیشران هستند. در سطوح بعدی، ویژگی‌های فناورانه (امنیت اطلاعات، شفافیت، قابلیت اتکا و تغییرناپذیری دفاتر کل توزیع‌شده) و سپس عوامل سازمانی و رفتاری (فرهنگ سازمانی، انتظار عملکرد و سهولت به‌کارگیری) قرار گرفته‌اند. در نهایت، پیامدهای مالی، حسابرسی‌پذیری و راهبردی بیشترین وابستگی را نشان دادند. نتایج حاکی از آن است که اعتماد در نظام‌های اطلاعاتی نوین نه یک متغیر ایستا، بلکه پیامد تعامل راهبری نهادی، زیرساخت‌های دفتر کل توزیع‌شده و آمادگی سازمانی است که دستیابی به گزارشگری مالی شفاف و پایدار را در عصر دیجیتال تضمین می‌کند.  </div> <div style="text-align: justify;">This study establishes a hierarchical framework for blockchain adoption in Iran’s banking and financial sectors, focusing on trust management, financial transparency, and reliability within accounting information systems. Adopting an interpretivist philosophy and an applied-fundamental mixed methodology, this research first identified 21 critical components through a systematic literature review and qualitative content analysis. Subsequently, Interpretive Structural Modeling (ISM) and MICMAC analysis were conducted with 16 academic and professional experts to delineate interrelationships and driving-dependence powers. The findings classify the components into five hierarchical levels. Regulatory oversight, compliance, and institutional factors serve as foundational driving forces at the root level. Technological attributes—such as cryptographic security, data integrity, and ledger immutability—constitute the second tier, followed by organizational preparedness, performance expectancy, and organizational culture at the intermediate level. Operational, financial, and auditing outcomes emerged as the most dependent variables. The MICMAC analysis confirms that institutional and technical dimensions are autonomous driving forces, while organizational factors act as linkage elements. Conclusively, trust within digital accounting systems is a systemic construct shaped by the interaction of institutional governance and distributed ledger infrastructure. Successfully deploying blockchain requires aligned regulatory policy, robust internal controls, and workforce readiness to ensure reliable, transparent financial reporting in the digital banking ecosystem.  </div> پذیرش بلاک‌چین, مدیریت اعتماد, سیستم‌های اطلاعاتی حسابداری, شفافیت مالی, مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM), تحلیل MICMAC Blockchain Adoption, Trust Management, Accounting Information Systems (AIS), Financial Transparency, Interpretive Structural Modeling (ISM), MICMAC Analysis. 0 0 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-2033-1&slc_lang=fa&sid=1 Ameneh Moshtaghi آمنه مشتاقی 1189926377@iau.ac.ir 100319475328460016133 100319475328460016133 No Department of Accounting, Kas.C., Islamic Azad University, Kashan, Iran گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران Saeid Baseri سعید باصری Sa.baseri@iau.ac.ir 100319475328460016134 100319475328460016134 Yes Department of Accounting, Kas.C., Islamic Azad University, Kashan, Iran گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران Hassan Ghodrati Ghazani حسن قدرتی‌قزاانی 1262628717@iau.ac.ir 100319475328460016135 100319475328460016135 No Department of Accounting, Kas.C., Islamic Azad University, Kashan, Iran گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران Mohammadreza Mohagheghi محمدرضا محققی Mohammadreza.Mohagheghi@iau.ac.ir 100319475328460016136 100319475328460016136 No Department of Accounting, Kas.C., Islamic Azad University, Kashan, Iran گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران Mohammad Esmaeili Joosheghani محمد اسماعیلی جوشقانی 1263231020@iau.ac.ir 100319475328460016137 100319475328460016137 No Department of Management, Kas.C., Islamic Azad University, Kashan, Iran گروه مدیریت، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران