fa پذیرش شرط ضمان و شرط ربح در مضاربه؛ این‌همانی با ربا و فروپاشی مرز حلال و حرام تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" nazanin="">مضاربه بر توزیع ریسک میان مالک و عامل استوار است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی می‌پرسد: اگر دو شرط &laquo;ضمان&raquo; (تضمین اصل سرمایه) و &laquo;ربح&raquo; (تضمین سود معین) توأمان در مضاربه پذیرفته شوند، آیا از حیث ملاک حرمت ربا تفاوتی میان این مضاربه و ربای قرضی باقی می‌ماند؟ برای پاسخ، نخست جواز استناد به علل احکام بر پایه دیدگاه آیت‌الله مکارم شیرازی تبیین شده و سپس سه علت حرمت ربا (اکل مال به باطل، ظلم و بازدارندگی از فعالیت مولد) از روایت محمد بن سنان از امام رضا (ع) و روایت هشام بن حکم از امام صادق (ع) استخراج و در قالب مدلی سه‌مؤلفه‌ای بر مسئله تطبیق شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ترکیب دو شرط، ساختار تخصیص ریسک را چنان تغییر می‌دهد که هر سه علت در آن جمع می‌شود. اشکال‌هایی مانند &laquo;جریان یافتن سرمایه در تجارت&raquo;، &laquo;ندرت زیان&raquo; و &laquo;وجود بیمه&raquo; نیز این نتیجه را تغییر نمی‌دهد؛ زیرا ملاک، تخصیص ساختاری ریسک در قرارداد است، نه فراوانی وقوع زیان. تفکیک حکم دو شرط نیز فاقد وجاهت فقهی است.</span></span></span><br> &nbsp;</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The mudarabah contract rests on the allocation of risk between the capital owner and the working partner. This descriptive-analytical study asks whether, when two stipulations are jointly accepted in a mudarabah contract, namely a *guarantee of principal* (*ḍamān*) and a *guarantee of a fixed profit* (*ribḥ*), any substantive difference remains between that contract and loan-based *ribā* with respect to the rationale for its prohibition. To answer this, the study first establishes the legitimacy of relying on the rationales (*ʿilal*) of rulings, following the view of Ayatollah Makarem Shirazi. It then derives three rationales for the prohibition of *ribā*: unlawful appropriation of wealth (*akl al-māl bi&#39;l-bāṭil*), systemic injustice (*ẓulm*), and deterrence from productive economic activity. These are drawn from the narration of Muḥammad b. Sinān from Imam al-Riḍā (peace be upon him) and the narration of Hishām b. al-Ḥakam from Imam al-Ṣādiq (peace be upon him), and are formulated as a three-component analytical model applied to the case. The findings show that combining the two stipulations reallocates risk in such a way that all three rationales converge in the contract. The objections that capital still circulates in trade, that losses are rare, and that insurance protects capital do not alter this conclusion, since the criterion is the structural allocation of risk in the contract rather than the frequency of loss. Separating the rulings on the two stipulations is likewise jurisprudentially untenable</span></span></span></span></div> شرط ضمان, شرط ربح, مضاربه, ربا, اکل مال به باطل, اسلامی‌سازی صوری ربا guarantee of principal, guarantee of profit, mudarabah, ribā, unlawful appropriation of wealth, nominal Islamization of ribā 0 0 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1856-2&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Nezhadshir حسن نژادشیر dnezhadshir@gmail.com 100319475328460016055 100319475328460016055 Yes Level 4 seminary, researcher at Baqir al-Uloom Research Institute, , professor at higher levels of seminary, university professor سطح 4 حوزوی، پژوهشگر پژوهشکده باقرالعلوم، استاد سطوح عالی حوزه علمیه و استاد دانشگاه