Islamic Economics & Banking

fa طراحی الگوی توسعه تصمیم گیری های مالی با رویکرد نوین توانمندسازی روانشناختی Developing a Financial Decision-Making Model Based on a Novel Psychological Empowerment Approach عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مدل‌های کلاسیک مالی با اتکا بر پیش‌فرض عقلانیت کامل، از نقش پویایی‌های رفتاری در تحلیل‌های حسابداری غفلت کرده‌اند؛ ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی جامع توسعه تصمیم‌گیری‌های مالی در شرکت‌های بورس اوراق بهادار تهران از طریق سازوکارهای نوین توانمندسازی روان‌شناختی انجام گرفت. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی-اکتشافی، از نظر پارادایم، تفسیری و از نظر استراتژی، کیفی است که با رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد (اشتراوس و کوربین) اجرا شد. داده‌های مورد نیاز از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۸ تن از خبرگان، استراتژیست‌ها و مدیران ارشد مالی بورس تهران که به روش هدفمند قضاوت‌محور و زنجیره‌ای انتخاب شدند، گردآوری و با استفاده از نرم‌افزارMAXQDA تحلیل گردید. فرآیند کدگذاری به استخراج ۶۰ کد باز و ۱۵ مقوله فرعی در قالب مدل پارادایمی منجر شد که نشان می‌دهد شرایط علّی شامل نااطمینانی بازار و تقلیل‌گرایی مدل‌های سنتی، بازمهندسی نظام تصمیم‌گیری را به عنوان پدیده محوری تحمیل می‌کنند. این فرآیند تحت تأثیر شرایط زمینه‌ای (بوروکراسی تمرکزگرا و فرهنگ ملامت‌محور) و شرایط مداخله‌گر (بی‌ثباتی اقتصاد سیاسی و الزامات سودآوری فصلی)، نیازمند راهبردهایی چون تدوین اسناد بومی حکمرانی رفتاری، نظام پاداش فرآیندمحور و ساختارهای آزمایشی ایمن است. در نهایت، پیاده‌سازی این نظام یکپارچه به مهار ارگانیک سوگیری‌های شناختی، ارتقای چابکی پورتفوی و تاب‌آوری سیستماتیک شرکت‌ها منجر شده و با ایجاد چرخش پارادایمی از نگاه فنی-محاسباتی به توانمندسازی شناختی، قضاوت حرفه‌ای کارشناسان را احیا و خطاها را به حداقل می‌رساند.  </div> <div style="text-align: justify;">Classical financial models, relying on the assumption of perfect rationality, have neglected the role of behavioral dynamics in accounting analyses. Therefore, this study aims to design a comprehensive model for developing financial decision-making in companies listed on the Tehran Stock Exchange through novel psychological empowerment mechanisms. Adopting an interpretative paradigm, this fundamental-exploratory and qualitative study was conducted using the grounded theory approach (Strauss and Corbin). Data were collected through in-depth semi-structured interviews with 8 experts, strategists, and senior financial managers of the Tehran Stock Exchange, selected via purposive judgmental and chain-referral sampling, and were analyzed using MAXQDA software. The coding process led to the extraction of 60 open codes and 15 sub-categories within the framework of a paradigm model, indicating that causal conditions—including market uncertainty and the reductionism of traditional models—impose the re-engineering of the decision-making system as the core phenomenon. Influenced by contextual conditions (centralized bureaucracy and a blame-oriented culture) and intervening conditions (political-economic instability and seasonal profitability requirements), this process necessitates strategies such as the development of native behavioral governance documents, process-oriented reward systems, and safe experimental structures. Ultimately, the implementation of this integrated system leads to the organic mitigation of cognitive biases, enhanced portfolio agility, and systemic corporate resilience. By engendering a paradigmatic shift from a techno-computational perspective to cognitive empowerment, this framework revitalizes experts’ professional judgment and minimizes errors.  </div> تصمیم‌گیری مالی, توانمندسازی روان‌شناختی, بورس اوراق بهادار تهران, نظریه داده‌بنیاد, مالی رفتاری Financial Decision-Making, Psychological Empowerment, Tehran Stock Exchange, Grounded Theory, Behavioral Finance. 0 0 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-2055-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Shirkavand زهرا شیرکوند Zahra.shirkavand9672@iau.ac.ir No Department of Accounting, Ch.C.,Islamic Azad University, Chalus, Iran گروه حسابداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران Nemat Rostami نعمت رستمی nemat.rostami@iau.ir Yes Department of Accounting, Ch.C.,Islamic Azad University, Chalus, Iran. گروه حسابداری، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران Yousef Taghi Pouryan یوسف تقی پوریان ytaghipouryan@iau.ac.ir No Department of Accounting, Ch.C.,Islamic Azad University, Chalus, Iran. گروه حسابداری،واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. Razieh Alikhani رضیه علی خانی razieh_Alikhani@iau.ac.ir No Department of Accounting, Ch.C.,Islamic Azad University, Chalus, Iran. گروه حسابداری،واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران. Reza Fallah رضا فلاح rezafallah@iau.ac.ir No Department of Accounting, Ch.C.,Islamic Azad University, Chalus, Iran. گروه حسابداری،واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.