fa سیر تحولات و تطورات نظری عدالت اقتصادی: از مبانی فلسفی تا کاربردهای عملی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><em><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span lang="FA"><span b="" nazanin=""><span style="color:black">این مقاله به بررسی مفاهیم و نظریات عدالت از دیدگاه‌های فلسفی، تاریخی و اجتماعی می‌پردازد. عدالت اقتصادی به‌عنوان یک مفهوم چندوجهی و پویا، نیازمند بررسی دقیق و چندجانبه است. از نظریه‌پردازان افلاطون و ارسطو تا کانت و راولز، هرکدام دیدگاه‌های خاص خود را درباره عدالت ارائه داده‌اند که بر مفاهیمی نظیر توازن، استقامت، برابری و استحقاق تأکید دارند. مفهوم عدالت توزیعی به معنای توزیع عادلانه منابع و فرصت‌ها بین افراد جامعه تعریف شده و تأکید والزر بر استقلال حوزه‌های اجتماعی نشان‌دهنده پیچیدگی این مفهوم است. بررسی تاریخی تحولات و تطورات نظریات عدالت اقتصادی نشان می‌دهد که این مفهوم همواره تحت تأثیر بسترهای فرهنگی، اجتماعی و تاریخی بوده است. از نظریات باستانی افلاطون و ارسطو که بر توازن و تعادل تأکید داشتند، تا نظریات مدرن هابز، لاک و روسو که به حقوق طبیعی و قرارداد اجتماعی توجه داشتند، مفاهیم عدالت اقتصادی به تدریج تکامل یافته‌اند. در دوران معاصر، نظریات عدالت توزیعی و اقتصادی با تأکید بر استحقاق، حقوق فردی و انصاف توسط فیلسوفانی چون راولز و نوزیک توسعه یافته‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که عدالت اقتصادی نه تنها یک مفهوم نظری، بلکه یک اصل کاربردی در زندگی اجتماعی است که باید با تغییرات اجتماعی و فرهنگی سازگار باشد. برخی نظریه‌پردازان مانند کینزی‌ها معتقدند که عدالت اقتصادی نیازمند مداخله دولت برای تعدیل نابرابری‌های اقتصادی است، زیرا دولت با سیاست‌های مناسب می‌تواند توزیع عادلانه منابع را تضمین کند. در مقابل، منتقدانی مانند فریدریش هایک باور دارند که تلاش برای تحمیل عدالت اقتصادی از طریق سیاست‌های دولتی منجر به محدودیت آزادی‌های فردی و ناکارآمدی اقتصادی می‌شود. این مقاله نشان می‌دهد که عدالت اقتصادی به‌عنوان یک مفهوم پویا و چندلایه باید از زوایای مختلف فلسفی، تاریخی، اجتماعی و دینی بررسی شود. عدالت همواره تحت تأثیر بسترهای فرهنگی و تاریخی بوده و باید با شرایط و دیدگاه‌های مختلف تطابق یابد. عدالت اقتصادی به توزیع منصفانه منابع و کاهش نابرابری‌ها می‌پردازد و نیازمند توجه به حقوق فردی و اجتماعی است. تلاش برای تحمیل عدالت اقتصادی از طریق سیاست‌های دولتی نباید منجر به ناکارآمدی اقتصادی شود.</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</em></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><em><span new="" roman="" times="">This article examines the concepts and theories of justice from philosophical, historical, and social perspectives. Economic justice, being a multifaceted and dynamic concept, requires careful and comprehensive analysis. From the theorists Plato and Aristotle to Kant and Rawls, each has presented their unique views on justice, emphasizing concepts such as balance, steadfastness, equality, and merit. The concept of distributive justice is defined as the fair distribution of resources and opportunities among individuals in society, with Walzer&#39;s emphasis on the independence of social spheres reflecting its complexity.</span><br> <span new="" roman="" times="">A historical review of the evolution and developments in economic justice theories shows that this concept has always been influenced by cultural, social, and historical contexts. From the ancient theories of Plato and Aristotle, which emphasized balance and harmony, to the modern theories of Hobbes, Locke, and Rousseau, which focused on natural rights and the social contract, the concepts of economic justice have gradually evolved. In the modern era, theories of distributive and economic justice have been developed by philosophers like Rawls and Nozick, who emphasized merit, individual rights, and fairness.</span><br> <span new="" roman="" times="">This research demonstrates that economic justice is not only a theoretical concept but also a practical principle in social life that must adapt to social and cultural changes. Some theorists, such as the Keynesians, believe that economic justice requires government intervention to mitigate economic inequalities, arguing that appropriate policies can ensure the fair distribution of resources. On the other hand, critics like Friedrich Hayek argue that efforts to impose economic justice through government policies lead to restrictions on individual freedoms and economic inefficiency.</span><br> <span new="" roman="" times="">This paper shows that economic justice, as a dynamic and multi-layered concept, must be examined from various philosophical, historical, social, and religious angles. Justice has always been influenced by cultural and historical contexts and must be adapted to different conditions and viewpoints. Economic justice focuses on the fair distribution of resources and the reduction of inequalities, requiring attention to both individual and social rights. Efforts to impose economic justice through government policies should not result in economic inefficiency.</span></em></span></div> واژگان کلیدی: نظریات عدالت, عدالت اقتصادی, نابرابری اقتصادی, عدالت اجتماعی, عدالت توزیعی, عدالت در اسلام. Keywords: Justice Theories, Economic Justice, Economic Inequality, Social Justice, Distributive Justice, Justice in Islam. 429 453 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1665-1&slc_lang=fa&sid=1 Hosain Sadeghi حسین صادقی sadeghih@modares.ac.ir 100319475328460011504 100319475328460011504 Yes Associate Professor, Faculty of Management and Economics, University of Educational Sciences (corresponding author) دانشیار دانشکده‌ی مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول) Saeid Taheri سعید طاهری s.taheri.p.g@gmail.com 100319475328460011505 100319475328460011505 No PhD in economics from Tarbiat Modares University and researcher دکتری اقتصاد از دانشگاه تربیت مدرس و پژوهشگر