fa تأثیر تأمین مالی اسلامی بر ظرفیت نوآوری بنگاه‌های کوچک و متوسط در کشورهای اسلامی: کاربردی از مدل پانل پروبیت چندگانه تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><i><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">بنگاه‌های کوچک و متوسط در کشورهای اسلامی نقش کلیدی در توسعه اقتصادی و نوآوری دارند. با این حال، تأمین منابع مالی مناسب یکی از چالش‌های اصلی این بنگاه‌ها برای پیشبرد نوآوری‌های فناورانه است. در این زمینه، تأمین مالی اسلامی با اصول شرعی خود می‌تواند به‌عنوان یک مدل جایگزین مؤثر عمل کند. این پژوهش به بررسی تأثیر تأمین مالی اسلامی بر ظرفیت نوآوری بنگاه‌های کوچک و متوسط در کشورهای اسلامی با تمرکز بر نوآوری‌های فرآیندی، محصول و بازاریابی پرداخته است. داده‌های این تحقیق از 1700 بنگاه کوچک و متوسط در ایران، امارات، مالزی، اندونزی، عربستان، ترکیه و قطر، طی سال‌های 2000 تا 2023 جمع‌آوری شده و با استفاده از مدل پروبیت چندگانه پانلی</span></span><span lang="EN-US"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"> (PMVP) </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">تحلیل شده است</span></span><span lang="EN-US"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">.</span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">نتایج نشان می‌دهد که تأمین مالی اسلامی تأثیر مثبت و معناداری بر ظرفیت نوآوری بنگاه‌ها دارد. این تأمین مالی به‌ویژه در تقویت نوآوری‌های فرآیندی، طراحی محصولات جدید و بهینه‌سازی فرآیندهای تولیدی مؤثر بوده است. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد که تأمین مالی اسلامی به‌طور غیرمستقیم در بهبود استراتژی‌های بازاریابی و فروش محصولات جدید نقش دارد. با این حال، تأثیر آن بر نوآوری‌های سازمانی از نظر آماری معنادار نبوده و بیشتر به تقویت نوآوری‌های فناورانه محدود شده است</span></span><span lang="EN-US"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">.</span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">این تحقیق بر پتانسیل بالای تأمین مالی اسلامی در حمایت از نوآوری‌های فناورانه تأکید دارد و نشان می‌دهد که ابزارهای مالی اسلامی می‌توانند به رقابت‌پذیری بنگاه‌های کوچک و متوسط کمک شایانی کنند. همچنین، گسترش ابزارهای تأمین مالی اسلامی می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای توسعه فناوری‌های جدید و بهبود فرآیندهای تولیدی فراهم کند. بر اساس این نتایج، پیشنهاد می‌شود که نهادهای مالی و سیاست‌گذاران در کشورهای اسلامی برنامه‌های ویژه‌ای برای گسترش تأمین مالی اسلامی و بهره‌برداری از ظرفیت‌های نوآورانه بنگاه‌های کوچک و متوسط طراحی کنند.</span></span></i></span></p> <p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size:12pt"><span style="font-size:10.5pt">Small and medium enterprises (SMEs) play a pivotal role in economic development and innovation in Islamic countries. However, access to adequate financial resources remains a major challenge for these enterprises to advance technological innovations. In this context, Islamic finance, with its Sharia-compliant principles, serves as an effective alternative model. This study examines the impact of Islamic finance on the innovation capacity of SMEs in Islamic countries, focusing on process, product, and marketing innovations. Data for this research was collected from 1,700 SMEs in Iran, the UAE, Malaysia, Indonesia, Saudi Arabia, Turkey, and Qatar, spanning the years 2000 to 2023. The analysis was conducted using the Panel Multivariate Probit Model (PMVP). The results indicate that Islamic finance has a positive and significant impact on the innovation capacity of SMEs. This type of financing is particularly effective in fostering process innovations, designing new products, and optimizing production processes. Additionally, the findings reveal that Islamic finance indirectly contributes to improving marketing strategies and the sale of new products. However, its impact on organizational innovation was not statistically significant, with its influence primarily limited to technological innovations. This research highlights the substantial potential of Islamic finance in supporting technological innovations and demonstrates that Islamic financial instruments can significantly enhance the competitiveness of SMEs. Moreover, the expansion of Islamic financial tools can create more opportunities for the development of new technologies and improvements in production processes. Based on these findings, it is recommended that financial institutions and policymakers in Islamic countries devise targeted programs to promote Islamic finance and leverage the innovative capacities of SMEs more effectively.</span></span><br> &nbsp;</em></p> تأمین مالی اسلامی, نوآوری‌های فناورانه, شرکت‌های کوچک و متوسط, مدل پروبیت چندگانه, کشورهای اسلامی. Islamic finance, technological innovations, small and medium-sized enterprises, multivariate probit model, Islamic countries. 211 240 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1657-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Saied Panahi Boroujerdi محمد سعید پناهی بروجردی sd.panahi@gmail.com 100319475328460014455 100319475328460014455 Yes Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) Ahmadali Rezaei احمدعلی رضایی rezai.ahmadali66@gmail.com 100319475328460014456 100319475328460014456 No Al-Mustafa International University دانش پژوه مقطع دکتری اقتصاد اسلامی، موسسه آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، دانشگاه بین المللی المصطفی (ص)، قم، ایران