Islamic Economics & Banking

fa طراحی و توسعه مدل پیشران‌ها و پیامدهای پذیرش فناوری بلاک‌چین در حسابداری مؤسسات مالی کشور Design and Development of a Model for the Drivers and Consequences of Blockchain Adoption in the Accounting of Financial Institutions تخصصي Special پژوهشي Research پژوهش حاضر با هدف طراحی و توسعه مدل پیشران‌ها و پیامدهای پذیرش فناوری بلاک‌چین در حسابداری مؤسسات مالی کشور انجام شده است. این تحقیق مبتنی بر پارادایم عمل‌گرایی بوده و با رویکرد استقرایی-قیاسی از روش پژوهش آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) بهره برده است. از نظر هدف، پژوهشی کاربردی-توسعه‌ای محسوب شده و از لحاظ روش‌شناسی، مطالعه‌ای توصیفی-پیمایشی مقطعی است.در بخش کیفی، جامعه آماری شامل مدیران ارشد و کارشناسان خبره حسابداری در مؤسسات مالی کشور بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر انجام شد تا اشباع نظری حاصل گردد. در بخش کمی، ۱۲۰ مدیر و کارشناس مالی از طریق نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده‌ها با تحلیل مضمون در MaxQDA و روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) در Smart PLS تحلیل شدند.نتایج نشان داد که پیروی از اصول مالیاتی، قوانین مالی و توسعه زیرساخت‌های فناورانه بر مدیریت اطلاعات مالی و آموزش تیم حسابرسی تأثیر دارند. این عوامل پذیرش بلاک‌چین را تسهیل کرده و فناوری بلاک‌چین با افزایش شفافیت، قابلیت ردیابی و امنیت داده‌ها، کیفیت اطلاعات مالی را بهبود می‌بخشد. در نهایت، به‌کارگیری بلاک‌چین منجر به کاهش هزینه‌های حسابداری و ارتقای گزارش‌دهی مالی شده و تحولی اساسی در مدیریت اطلاعات مالی مؤسسات مالی ایجاد می‌کند. This study aims to design and develop a model of the drivers and consequences of blockchain adoption in the accounting of financial institutions. Following a pragmatism paradigm, the research employs an inductive-deductive approach with an exploratory mixed-methods design (qualitative-quantitative). It is an applied-developmental study and a non-experimental (descriptive) cross-sectional survey. In the qualitative phase, the population included senior managers and expert accountants in financial institutions, selected through purposive sampling. Semi-structured interviews were conducted with 12 participants until theoretical saturation was reached. In the quantitative phase, 120 financial managers and experts were chosen via simple random sampling, considering effect size and statistical power. Data were collected through expert interviews and a researcher-developed questionnaire. Thematic analysis in MaxQDA was used for qualitative data, while PLS-SEM in Smart PLS analyzed quantitative data. Findings reveal that compliance with tax principles, financial regulations, and technological infrastructure impacts financial information management using blockchain and the training of audit teams. These factors drive blockchain adoption, enhancing transparency, traceability, and data security in financial reporting. Ultimately, blockchain implementation reduces accounting costs and improves financial reporting processes, fostering a transformative shift in financial information management within financial institutions. : فناوری بلاک‌چین, حسابداری مبتنی بر بلاک‌چین, مدیریت اطلاعات مالی, موسسات مالی کشور Blockchain Technology, Blockchain-Based Accounting, Financial Information Management, Financial Institutions. 203 233 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1713-1&slc_lang=fa&sid=1 Ayad Hadi Abdulbari ایاد هادی عبدالباری a.hadiabdulbari@urmia.ac.ir 100319475328460013693 100319475328460013693 No Ph.D. Student, Faculty of Economics and Management, Urmia University دانشجوی دکتری گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Ali Ashtab علی آشتاب a.ashtab@urmia.ac.ir 100319475328460013694 100319475328460013694 Yes Assistant Professor, Faculty of Economics and Management, Urmia University استادیار گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران (نویسنده مسئول) Parviz Piri پرویز پیری p.piri@urmia.ac.ir 100319475328460013695 100319475328460013695 No Associate Professor, Faculty of Economics and Management, Urmia University. دانشیار گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران