fa برآورد الگوی غیرخطی رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR) برای بررسی اثر آستانه ای رانت منابع طبیعی بر رشد اقتصادی در کشورهای صادرکننده منابع طبیعی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><em><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" nazanin=""><span style="color:black">هدف این پژوهش، بررسی اثرات غیرخطی رانت منابع طبیعی بر رشد اقتصادی در کشورهای صادرکننده منابع طبیعی با استفاده از الگوی رگرسیون انتقال ملایم پانلی (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">PSTR</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" nazanin=""><span style="color:black">) است. برخلاف مطالعات سنتی که روابط خطی میان متغیرها را فرض می‌کنند، این مطالعه با بهره‌گیری از روش </span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">PSTR</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" nazanin=""><span style="color:black">، امکان شناسایی آستانه‌های رفتاری و تغییرات رژیمی در اثرگذاری رانت منابع طبیعی را فراهم می‌سازد. داده‌های پانلی شامل اطلاعات 20 کشور صادرکننده منابع طبیعی طی دوره زمانی ۲۰۰۰ تا ۲۰۲2 بوده و متغیرهای سرمایه انسانی، سرمایه فیزیکی، شاخص آزادی اقتصادی و تمرکز شهری به‌عنوان متغیرهای تعدیل‌گر در مدل لحاظ شده‌اند. نتایج آزمون‌های مقدماتی نشان دادند که رابطه میان رانت منابع طبیعی و رشد اقتصادی غیرخطی بوده و حداقل یک آستانه رفتاری در ساختار داده‌ها وجود دارد. بر اساس برآورد مدل </span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">PSTR</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" nazanin=""><span style="color:black">، نقطه آستانه برای رانت منابع طبیعی برابر با 0.084107 از تولید ناخالص داخلی (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="line-height:115%"><span style="color:black">GDP</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:115%"><span b="" nazanin=""><span style="color:black">) تعیین شد. در رژیم اول (زیر آستانه)، اثر رانت منابع طبیعی بر رشد اقتصادی منفی و معنادار است، در حالی که در رژیم دوم (بالای آستانه)، این اثر مثبت و معنادار می‌شود. همچنین، نتایج مدل‌های مکمل شامل رگرسیون کوانتایل و اثرات ثابت نشان دادند که شدت اثرگذاری رانت منابع طبیعی در کشورهایی با نرخ رشد پایین‌تر، بیشتر است. یافته‌ها حاکی از آن است که رانت منابع طبیعی می‌تواند در صورت عبور از سطح بحرانی و همراهی با سرمایه‌گذاری در سرمایه انسانی، زیرساخت‌ها و آزادی اقتصادی، به رشد پایدار اقتصادی منجر شود. این نتایج تأکیدی بر ضرورت طراحی سیاست‌های مبتنی بر آستانه، تقویت نهادهای اقتصادی و مدیریت هوشمندانه منابع طبیعی در کشورهای غنی از منابع است.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</em></span></div> <div style="text-align: justify;"><em><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:135%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">This study investigates the nonlinear effects of natural resource rents on economic growth in resource-exporting countries using the Panel Smooth Transition Regression (PSTR) model. Unlike conventional studies that assume linear relationships between variables, this research employs the PSTR approach to identify behavioral thresholds and regime shifts in the impact of resource rents. The panel dataset comprises information from 20 resource-exporting countries over the period 2000&ndash;2022. Human capital, physical capital, economic freedom, and urban concentration are incorporated as transition variables in the model. Preliminary tests confirm the presence of nonlinearity in the relationship between resource rents and economic growth, indicating at least one behavioral threshold within the data structure. Based on the PSTR estimation, a critical threshold for resource rents is identified, below which their impact on economic growth is negative and statistically significant, and above which the effect becomes positive and significant. Complementary models, including quantile regression and fixed effects, further reveal that the influence of resource rents is more pronounced in countries with lower growth rates. The findings suggest that natural resource rents can contribute to sustainable economic growth if they exceed a critical level and are accompanied by investments in human capital, infrastructure, and economic liberalization. These results underscore the importance of threshold-based policy design, institutional strengthening, and strategic resource management in resource-rich economies</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:135%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">.</span></span></span></span></em></div> رانت منابع طبیعی, رشد اقتصادی, رگرسیون انتقال ملایم پانلی (PSTR), روابط غیرخطی, کشورهای صادرکننده منابع طبیعی Natural resource rents, Economic growth, Panel Smooth Transition Regression (PSTR), Nonlinear relationships, Resource-exporting countries 367 393 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1788-1&slc_lang=fa&sid=1 Akram Ghavami اکرم قوامی 0639475231@iau.ir 100319475328460014475 100319475328460014475 No PhD student گروه اقتصاد، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Ghodratollah Emamverdi قدرت الله امام وردی Gh.emamverdi@iau.ac.ir 100319475328460014476 100319475328460014476 Yes Assistant Professor گروه اقتصاد، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) Ali Akbar khosravinejad علی اکبر خسروی نژاد ali.khosravinejad@iau.ac.ir 100319475328460014477 100319475328460014477 No Assistant Professor. گروه اقتصاد، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Narcis Amin Rashti نارسیس امین رشتی n.aminrashti@iauctb.ac.ir 100319475328460014478 100319475328460014478 No Assistant. Professor گروه اقتصاد، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران..