fa طراحی شاخص ربا در بانکداری اسلامی با رویکرد تحلیل محتوا و روش تصمیم‌گیری بهترین بدترین (BWM) تخصصي Special پژوهشي Research <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در این پژوهش، به بررسی طراحی شاخصی برای سنجش ربا در بانکداری اسلامی پرداخته شده است که بر اساس اصول اسلامی و اهداف بانکداری بدون ربا طراحی شده است. پرهیز از ربا به‌عنوان یکی از اصول کلیدی در اسلامی‌سازی فعالیت‌های بانکی، نیازمند سنجش دقیق و منسجم است. برای این منظور، از تحلیل محتوای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان بانکداری اسلامی استفاده و از طریق کدگذاری باز، مؤلفه‌های مرتبط با ربا شناسایی شده است. این پژوهش به ارزیابی دقیق شاخص‌ها و مؤلفه‌های مرتبط با ربا در بانکداری اسلامی با تأکید بر انطباق با اصول شریعت و شفافیت و عدالت به‌عنوان اساسی‌ترین اصول پرداخته است. از طریق مصاحبه‌های کیفی با خبرگان و روش بهترین - بدترین (</span></span><span style="font-size:14.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">BWM</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) برای تعیین ضریب اهمیت و اولویت‌بندی، این پژوهش تلاش می‌کند تا چشم‌اندازی جامع از استراتژی‌های مقابله با عناصر ربوی فراهم آورد. نتایج بر اهمیت انطباق با اصول شریعت و شفافیت و عدالت در فعالیت‌های بانکی تأکید دارد و برای توسعه بانکداری اسلامی پایدار نقش مکملی ایفا می‌کند و حداقل میزان قابل‌قبول برای این شاخص بر اساس نظر خبرگان ۶۷.۳۴ تعیین شده است. باوجود محدودیت‌هایی نظیر اتکای به داده‌های کیفی، یافته‌ها رهنمودهایی برای طراحی سیاست‌ها و محصولات مالی اسلامی ارائه می‌دهند. پژوهش‌های آتی می‌توانند با توسعه مدل‌های ترکیبی و تکیه بر فناوری‌های نوین، به افزایش کارایی و نوآوری در این حوزه کمک کنند. این یافته‌ها رهنمودهای ارزشمندی برای طراحی سیاست‌ها و محصولات بانکی در راستای ترویج بانکداری اسلامی پایدار و اخلاقی فراهم می‌آورد.</span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" times=""><span style="font-weight:bold"><span style="font-weight:normal">This study investigates the design of an index for measuring usury (riba) in Islamic banking, formulated based on Islamic principles and the objectives of interest-free banking. The avoidance of riba, as a key principle in the Islamization of banking activities, necessitates precise and consistent measurement. To achieve this, content analysis of semi-structured interviews with Islamic banking experts was conducted, and through open coding, components related to riba were identified. The research rigorously assesses the indices and components associated with usury in Islamic banking, emphasizing compliance with Sharia principles, transparency, and justice as foundational elements. Employing qualitative interviews with experts and the Best-Worst Method (BWM) for determining importance weights and prioritization, this study aims to provide a comprehensive perspective on strategies to combat usurious elements. The results highlight the critical importance of adherence to Sharia principles, transparency, and justice in banking activities, serving a complementary role in the development of sustainable Islamic banking. The minimum acceptable level for this index, as determined by experts, was established at 67.34. Despite limitations such as reliance on qualitative data, the findings offer guidelines for the design of Islamic financial policies and products. Future research can contribute by developing hybrid models and leveraging new technologies to enhance efficiency and innovation in this field. These findings provide valuable insights for designing banking policies and products that promote sustainable and ethical Islamic banking.</span><span dir="RTL" lang="FA"><span b="" zar=""><span style="font-weight:normal"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></div> شاخص ربا؛ بانکداری اسلامی, تحلیل محتوا, بهترین بدترین. Islamic Banking, Content Analysis, Best-Worst . 57 86 http://mieaoi.ir/browse.php?a_code=A-10-1694-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali seilsepoor علی سیلسپور ali.seilsepour@srbiau.ac.ir 100319475328460014676 100319475328460014676 Yes Islamic Azad University, Science and Research Branch گروه مدیریت مالی، حسابداری و مهندسی مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران ایران Mohammad Javad Mohaqeqnia محمدجواد محقق نیا mohagheghnia@atu.ac.ir 100319475328460014677 100319475328460014677 No Department of Finance and Banking, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران ایران hossein seilsepoor حسین سیلسپور h_seilsepour@atu.ac.ir 100319475328460014678 100319475328460014678 No Allameh Tabataba'i University دکتری مالی - بانکداری، گروه مالی بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران ایران