1- گروه حسابداری، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی ، یاسوج، ایران 2- گروه حسابداری، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران ، reza.rostaminia@iau.ac.ir 3- گروه حسابداری، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
چکیده: (13 مشاهده)
با گسترش دغدغههای زیستمحیطی و اجتماعی، سازمانها بیش از گذشته نیازمند سازوکاری قابل اتکا برای سنجش و گزارش عملکرد پایداری خود هستند. حسابرسی پایداری بهعنوان ابزاری برای افزایش شفافیت، پاسخگویی و اعتماد ذینفعان اهمیت یافته است. نبود الگوی بومی برای این فرایند در ایران، ضرورت انجام پژوهش حاضر را برجسته میکند. هدف این پژوهش تبیین الگوی حسابرسی پایداری در شرکتهای تولیدی و شناسایی عوامل اثرگذار بر شکلگیری آن است. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر نظریهپردازی دادهبنیان بود. جامعه شامل خبرگان حوزه حسابرسی و پایداری بود که ۱۲ نفر با نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با کدگذاری سهمرحلهای تحلیل شدند. یافتهها نشان داد که «نیاز به اطمینانبخشی مستقل» پدیده محوری الگوست و تحت تأثیر فشارهای قانونی، انتظارات ذینفعان و ریسکهای عملیاتی قرار دارد. راهبردهای پیشنهادی شامل بهبود نظام داده، تقویت حاکمیت شرکتی و توسعه کنترلهای داخلی پایداری است. نتایج نشان میدهد اجرای الگوی پیشنهادی میتواند شفافیت، مدیریت ریسک و اثربخشی فرایند حسابرسی پایداری را در شرکتهای تولیدی ارتقا دهد. دانشافزایی پژوهش در ارائه یک مدل بومی و نظاممند مبتنی بر تجربه خبرگان است که قابلیت کاربرد در صنعت تولید ایران و توسعه استانداردهای ملی را دارد.
