1- گروه حسابداری، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران 2- گروه حسابداری، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران ، Hossein.shafii@iau.ac.ir
چکیده: (30 مشاهده)
هدف این پژوهش، بررسی نقش تعدیلگری شفافیت الگوریتمی در رابطه بین عینیت و مؤلفههای اخلاقی حسابداران (قضاوت اخلاقی و انگیزه اخلاقی) در شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار استان تهران است. این مطالعه به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا شفافیت الگوریتمی میتواند بهعنوان یک شرط مرزی، تأثیر عینیت بر تصمیمگیری اخلاقی حسابداران را تقویت کند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–پیمایشی است. دادهها از ۱۲۳ مدیر مالی و حسابدار ارشد شاغل در شرکتهای بورسی استان تهران جمعآوری شد. برای آزمون اثرات تعاملی، از روش ضرب اندرکنش در مدلسازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM)و نرمافزارSmartPLS 4 استفاده شد. تحلیل شیبنیز برای تفسیر دقیق اثر تعدیلگری به کار رفت. نتایج نشان داد که عینیت بر قضاوت اخلاقی (β= 0.52) و انگیزه اخلاقی (β= 0.48) تأثیر مثبت و معناداری دارد. شفافیت الگوریتمی به طور معناداری رابطه بین عینیت و قضاوت اخلاقی (β= 028) و رابطه بین عینیت و انگیزه اخلاقی (β= 0.25) را تقویت کرد. تحلیل شیب نشان داد که در سطوح بالای شفافیت، تأثیر عینیت بر قضاوت و انگیزه اخلاقی به طور قابل توجهی بیشتر از سطوح پایین شفافیت است. این مطالعه با تمرکز بر اثر تعاملی شفافیت الگوریتمی، نشان میدهد که تأثیر عینیت بر اخلاق حسابداران است و در محیطهای شفافتر، این تأثیر تقویت میشود. این یافته، بینش نظری جدیدی در مورد شرایط مرزی تصمیمگیری اخلاقی مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه میدهد و به سازمانها کمک میکند تا با سرمایهگذاری بر شفافیت الگوریتمی، اثربخشی عینیت را در ارتقاء اخلاق حرفهای افزایش دهند.