1- دانشجوی دکتری، مهندسی مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران (نویسنده مسول) ، alireza.navabpour@gmail.com 2- استادیار گروه مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران 3- استادیار گروه مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران. 4- استادیار گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران ایران
چکیده: (7 مشاهده)
موضوعشناسی دقیق و فهم دقیق فرآیند خلق پول و اعتبار در نظام بانکی مبتنی بر مدلها و نظریههای معتبر و واقعی، مقدمه بسیار مهم برای ارائه احکام فقهی پیرامون بانکداری اسلامی و طراحی نظام بانکداری اسلامی است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالشهای فقهی خلق پول در نظام بانکداری متعارف با درنظرداشت نظریه خالق اعتبار شکل گرفته است. پژوهش حاضر با استفاده از مرور نظاممند ادبیات، تمامی آثار علمی داخلی و بینالمللی مرتبط با مسئله اصلی پژوهش را با طراحی پروتکلهای دقیق جستجو، شناسایی کرد. در مرحله اول تعداد 806 مقاله انتخاب شدند که پس از طی فرآیند غربالگری بر اساس روش پریزما، تعداد 152 مقاله باقی ماند که متمرکز بر چالشهای فقهی خلق پول بودند. از این تعداد مقاله تعداد 49 مقاله، نظریه و مدل خالق اعتبار را پذیرفته بودند که چالشهای فقهی از این مقالات استخراج شدند. با تحلیل چالشهای بیان شده در آثار علمی منتخب، در نهایت، چالشهای فقهی خلق پول در 10 محور شامل تعارض و تضاد فرآیند خلق پول با قواعد و احکام فقهی همچون قاعده لاضرر، غرری بودن خلق پول، قاعده قسط و عدل (عدالت اجتماعی)، قاعده حرمت ربا (ربوی بودن خلق پول از طریق بدهی بدون پشتوانه)، قاعده احترام مال مسلم (حفظ حقوق مالکیت) وغیره دستهبندی شدند.
Navvabpour A, Talebi M, Hasanzadeh H, Tavvasoli M E. Systematic Analysis of Jurisprudential Challenges of Money Creation in the Banking System. mieaoi 2026; 14 (53) : 4 URL: http://mieaoi.ir/article-1-1845-fa.html
نواب پور علیرضا، طالبی محمد، حسن زاده حسین، توسلی محمداسماعیل. تحلیل نظاممند چالشهای فقهی خلق پول در نظام بانکداری. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1404; 14 (53) :81-116
