1- دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 2- استاد اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران (نویسنده مسئول) ، mehregannader@basu.ac.ir 3- استاد اقتصاد کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده: (51 مشاهده)
هدف این پژوهش، شناسایی و کمیسازی اثرات پویای سرریز اقتصادی ناشی از همکاریهای اقتصادی دو کشور ایران و امارات متحده عربی با تأکید ویژه بر نقش رشد اقتصادی طی دوره زمانی ۱۹۶۷ تا ۲۰۲۴ میلادی است. بدین منظور، با بهرهگیری از مدل خودرگرسیون برداری(VAR)، روابط دوسویه میان نرخ رشد تولید ناخالص داخلی دو کشور مورد بررسی قرار گرفت. یافتههای تجربی نشان میدهد که رابطه علیت یکطرفه از رشد اقتصادی ایران به رشد اقتصادی امارات برقرار است، در حالی که علیت معکوس تأیید نمیشود. تجزیه واریانس نشان میدهد که در بلندمدت، حدود ۱۴/۳۵ درصد از نوسانات رشد امارات توسط شوکهای اقتصاد ایران توضیح داده میشود، در حالی که سهم امارات در توضیح نوسانات ایران تنها حدود ۵/۷۸ درصد است و بیش از ۹۴ درصد نوسانات رشد ایران ریشه در عوامل درونزا و داخلی دارد. این یافتهها حاکی از آن است که اقتصاد ایران در این رابطه دوطرفه نقش یک متغیر برونزا و پیشرو ایفا میکند، اما به دلیل نوسانات شدید، محدودیتهای ساختاری مانند تحریمها، بیثباتی ارزی و فقدان ظرفیت جذب کافی، قادر به بهرهمندی از سرریزهای مثبت امارات نیست. از منظر سیاستی، کاهش وابستگی به کریدور امارات از طریق توسعه مسیرهای جایگزین و سیاست «چندهمسری تجاری» به جای تکیه بر یک شریک اصلی، توصیه میشود. همکاری اقتصادی ایران و امارات در پنج دهه گذشته، اگرچه حجم بالایی داشته است، اما نتوانسته پیوندهای ساختاری و پایداری ایجاد کند که اثرات سرریز را به فرایندی دوسویه و همافزا تبدیل نماید.
Abdizadeh A, Mehregan N, Zeraatkish S Y. Mutual Economic Spillover Effects between Iran and United Arab Emirates. mieaoi 2026; 15 (54) : 3 URL: http://mieaoi.ir/article-1-2049-fa.html
عبدیزاده علی، مهرگان نادر، زراعت کیش سید یعقوب. اثرات پویای سرریز اقتصادی ناشی از همکاریهای اقتصادی دو کشور ایران و امارات متحده عربی. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405; 15 (54) :51-77
