1- گروه مدیریت مالی، حسابداری و مهندسی مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات، تهران ایران ، ali.seilsepour@srbiau.ac.ir 2- گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران ایران 3- دکتری مالی - بانکداری، گروه مالی بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران ایران
چکیده: (8 مشاهده)
در این پژوهش، به بررسی طراحی شاخصی برای سنجش ربا در بانکداری اسلامی پرداخته شده است که بر اساس اصول اسلامی و اهداف بانکداری بدون ربا طراحی شده است. پرهیز از ربا بهعنوان یکی از اصول کلیدی در اسلامیسازی فعالیتهای بانکی، نیازمند سنجش دقیق و منسجم است. برای این منظور، از تحلیل محتوای مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان بانکداری اسلامی استفاده و از طریق کدگذاری باز، مؤلفههای مرتبط با ربا شناسایی شده است. این پژوهش به ارزیابی دقیق شاخصها و مؤلفههای مرتبط با ربا در بانکداری اسلامی با تأکید بر انطباق با اصول شریعت و شفافیت و عدالت بهعنوان اساسیترین اصول پرداخته است. از طریق مصاحبههای کیفی با خبرگان و روش بهترین - بدترین (BWM) برای تعیین ضریب اهمیت و اولویتبندی، این پژوهش تلاش میکند تا چشماندازی جامع از استراتژیهای مقابله با عناصر ربوی فراهم آورد. نتایج بر اهمیت انطباق با اصول شریعت و شفافیت و عدالت در فعالیتهای بانکی تأکید دارد و برای توسعه بانکداری اسلامی پایدار نقش مکملی ایفا میکند و حداقل میزان قابلقبول برای این شاخص بر اساس نظر خبرگان ۶۷.۳۴ تعیین شده است. باوجود محدودیتهایی نظیر اتکای به دادههای کیفی، یافتهها رهنمودهایی برای طراحی سیاستها و محصولات مالی اسلامی ارائه میدهند. پژوهشهای آتی میتوانند با توسعه مدلهای ترکیبی و تکیه بر فناوریهای نوین، به افزایش کارایی و نوآوری در این حوزه کمک کنند. این یافتهها رهنمودهای ارزشمندی برای طراحی سیاستها و محصولات بانکی در راستای ترویج بانکداری اسلامی پایدار و اخلاقی فراهم میآورد.
seilsepoor A, Mohaqeqnia M J, seilsepoor H. Designing an Index for Riba in Islamic Banking Using Content Analysis and Best-Worst Method (BWM) Decision-Making Approach. mieaoi 2026; URL: http://mieaoi.ir/article-1-1818-fa.html
سیلسپور علی، محقق نیا محمدجواد، سیلسپور حسین. طراحی شاخص ربا در بانکداری اسلامی با رویکرد تحلیل محتوا و روش تصمیمگیری بهترین بدترین (BWM). نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405;
