1- استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول) ، sd.panahi@gmail.com 2- دانش پژوه مقطع دکتری اقتصاد اسلامی، موسسه آموزش عالی علوم انسانی اسلامی، دانشگاه بین المللی المصطفی (ص)، قم، ایران
چکیده: (5 مشاهده)
بنگاههای کوچک و متوسط در کشورهای اسلامی نقش کلیدی در توسعه اقتصادی و نوآوری دارند. با این حال، تأمین منابع مالی مناسب یکی از چالشهای اصلی این بنگاهها برای پیشبرد نوآوریهای فناورانه است. در این زمینه، تأمین مالی اسلامی با اصول شرعی خود میتواند بهعنوان یک مدل جایگزین مؤثر عمل کند. این پژوهش به بررسی تأثیر تأمین مالی اسلامی بر ظرفیت نوآوری بنگاههای کوچک و متوسط در کشورهای اسلامی با تمرکز بر نوآوریهای فرآیندی، محصول و بازاریابی پرداخته است. دادههای این تحقیق از 1700 بنگاه کوچک و متوسط در ایران، امارات، مالزی، اندونزی، عربستان، ترکیه و قطر، طی سالهای 2000 تا 2023 جمعآوری شده و با استفاده از مدل پروبیت چندگانه پانلی (PMVP) تحلیل شده است.نتایج نشان میدهد که تأمین مالی اسلامی تأثیر مثبت و معناداری بر ظرفیت نوآوری بنگاهها دارد. این تأمین مالی بهویژه در تقویت نوآوریهای فرآیندی، طراحی محصولات جدید و بهینهسازی فرآیندهای تولیدی مؤثر بوده است. همچنین، یافتهها نشان میدهد که تأمین مالی اسلامی بهطور غیرمستقیم در بهبود استراتژیهای بازاریابی و فروش محصولات جدید نقش دارد. با این حال، تأثیر آن بر نوآوریهای سازمانی از نظر آماری معنادار نبوده و بیشتر به تقویت نوآوریهای فناورانه محدود شده است.این تحقیق بر پتانسیل بالای تأمین مالی اسلامی در حمایت از نوآوریهای فناورانه تأکید دارد و نشان میدهد که ابزارهای مالی اسلامی میتوانند به رقابتپذیری بنگاههای کوچک و متوسط کمک شایانی کنند. همچنین، گسترش ابزارهای تأمین مالی اسلامی میتواند فرصتهای بیشتری برای توسعه فناوریهای جدید و بهبود فرآیندهای تولیدی فراهم کند. بر اساس این نتایج، پیشنهاد میشود که نهادهای مالی و سیاستگذاران در کشورهای اسلامی برنامههای ویژهای برای گسترش تأمین مالی اسلامی و بهرهبرداری از ظرفیتهای نوآورانه بنگاههای کوچک و متوسط طراحی کنند.
Panahi Boroujerdi M S, Rezaei A. Impact of Islamic Finance on the Innovation Capacity of Small and Medium Enterprises in Islamic Countries: An Application of the Panel Multivariate Probit Model. mieaoi 2026; 15 (54) : 9 URL: http://mieaoi.ir/article-1-1826-fa.html
پناهی بروجردی محمد سعید، رضایی احمدعلی. تأثیر تأمین مالی اسلامی بر ظرفیت نوآوری بنگاههای کوچک و متوسط در کشورهای اسلامی: کاربردی از مدل پانل پروبیت چندگانه. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405; 15 (54) :211-240