1- گروه مدیریت مالی و بانکی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 2- گروه مدیریت مالی و بانکی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ، f.hanifi@iau.ac.ir
چکیده: (13 مشاهده)
توسعه میادین نفتی بهدلیل نیاز شدید به سرمایه، فناوریهای پیشرفته و ریسکهای فنی و سیاسی، معمولاً از طریق قراردادهای بالادستی نظیر بیعمتقابل انجام میشود. کارآمدی این قراردادها وابسته به تعیین پارامترهای قراردادی بهینهای است که بتواند از یک سو شرکتهای بینالمللی نفتی را به مشارکت در پروژههای توسعهای ترغیب کند و از سوی دیگر بازده اقتصادی و منافع بلندمدت شرکت ملی نفت را تضمین نماید. در این پژوهش، توسعه یک میدان نفتی در قالب قرارداد بیعمتقابل با بهرهگیری از چارچوب نظریه بازیها مدلسازی شده و تعامل میان دولت/شرکت ملی و پیمانکار خارجی در قالب یک بازی استکلبرگ رهبر–پیرو صورتبندی شده است. در مدل پیشنهادی، شرکت ملی نفت بهعنوان رهبر ابتدا پارامترهای کلیدی قرارداد از جمله ضریب پاداش پیمانکار (R) و ضریب سقف محدودیت پرداختی (α) را اعلام میکند و شرکت بینالمللی نفتی نیز بهعنوان پیرو با مشاهده این مقادیر، نرخ استخراج بهینه (V) را انتخاب مینماید. پس از تعریف تابع هدف طرفین و شبیهسازی عددی با استفاده از دادههای فرضی پژوهش، مقادیر تعادلی بهدست آمد. نتایج نشان میدهد که بیشینهسازی ارزش خالص فعلی شرکت ملی نفت شرط دستیابی به تعادل استکلبرگ است و در این حالت، مقادیر بهینه قرارداد عبارتند از: ضریب پاداش پیمانکار R = 2.09 ، ضریب سقف بازپرداخت α = 0.41 و نرخ استخراج بهینه V = 0.0132.این نتایج بیانگر آن است که پیشنهاد ضریب پاداش2.09 و تعیین سقف بازپرداخت0.41 از سوی شرکت ملی نفت، شرکت بینالمللی را به انتخاب نرخ استخراج 0.0132 سوق میدهد؛ ترکیبی که نهتنها جریان نقدی پایدار و ریسک پروژه را برای پیمانکار قابلقبول میسازد، بلکه ارزش اقتصادی و منافع ملی را برای دولت میزبان به حداکثر میرساند. در مجموع، یافتهها نشان میدهد که استفاده از چارچوب نظریه بازیها میتواند به طراحی قراردادهای کاراتر منجر شده و یک وضعیت برد –برد پایدار را برای طرفین قرارداد بیعمتقابل فراهم آورد.
Hemmati H, Hanifi F, Eslami Mofid Abadi H. Application of Game Theory in Modeling the Development of an Oil Field under a Buy-Back Contract. mieaoi 2026; URL: http://mieaoi.ir/article-1-1980-fa.html
همتی حامد، حنیفی فرهاد، اسلامی مفیدآبادی حسین. کاربرد نظریه بازی ها در مدل سازی توسعه یک میدان نفتی در قالب قرارداد بیع متقابل. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405;
