1- گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 2- گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران ، sadraei@shirazu.ac.ir
چکیده: (7 مشاهده)
ظرفیت مالیاتی بالقوه بیانگر حداکثر درآمد مالیاتی قابل وصول تحت شرایط اقتصادی، ساختاری و نهادی موجود است و برآورد آن می‌تواند مبنایی مهم برای ارزیابی عملکرد نظام مالیاتی و طراحی سیاست‌های درآمدی دولت محسوب شود. این مطالعه با هدف برآورد ظرفیت مالیاتی بالقوه در صنایع کارخانه‌ای ایران و شناسایی عوامل مؤثر بر آن، از رویکرد مرزی تصادفی مبتنی بر داده‌های پانل صنایع دارای کدهای دو رقمی ISIC طی دوره ۱۳۸۱ تا ۱۴۰1 استفاده می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در تمامی صنایع مورد بررسی، ظرفیت بالقوه مالیاتی در سطحی بالاتر ازمالیات‌های وصول‌شده قرار دارد و میزان تحقق این ظرفیت میان صنایع ناهمگن است؛ به‌طوری‌که در کدهای 23، 21، 20، 11،24 حدود 78 درصد از ظرفیت بالقوه در عمل محقق شده است در مقابل صنایع فعال در کدهای 19، 29، 31، 13، 18،12 پایین‌ترین میزان تحقق ظرفیت بالقوه را دارا هستند. این الگو حاکی از آن است که بخشی از توان مالیاتی این بخش در عمل به‌طور کامل محقق نشده و امکان تقویت درآمدهای مالیاتی در چارچوب ظرفیت‌های موجود اقتصادی وجود دارد. همچنین یافته‌ها حاکی از آن است که اعتبارات اعطایی بانک‌ها، کنترل فساد و اثربخشی دولت، اثر مثبت و معناداری بر ظرفیت مالیاتی دارند. درحالی‌که، تورم و باز بودن تجاری اثر منفی بر جابجایی مرز ظرفیت مالیاتی صنایع کارخانه‌ای ایران بر جای می‌گذارند. به‌طورکلی، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد تقویت عوامل ساختاری و نهادی اقتصاد می‌تواند زمینه بهره‌برداری موثرتر از ظرفیت‌های بالقوه مالیاتی در بخش صنعت را فراهم سازد.
Karampour goruhi F, Sadraei Javaheri A, Hussein Samadi A, Shahnazi R. Estimating Tax Capacity and Examining Its Determinants in Iran’s Manufacturing Industries Using a Stochastic Frontier Approach. , mieaoi. 2026; 15 (57) : 7 URL: http://mieaoi.ir/article-1-2107-fa.html
کرم‌پور گروهی فاطمه، صدرایی جواهری احمد، حسین صمدی علی، شهنازی روح‌اله. برآورد ظرفیت مالیاتی و بررسی عوامل مؤثر بر آن در صنایع کارخانه‌ای ایران با رویکرد مرزی تصادفی. , نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405; 15 (57) :149-170
