1- استادیار اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس (نویسنده مسئول) ، saeedeh.alizadeh@modares.ac.ir 2- دانشیار اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس
چکیده: (7 مشاهده)
میتوان گفت ساختار حقوق مالکیتدر هر نظام اقتصادی برپایه یک تعریف از عدالت شکل گرفته است. قرآن به عدالت توجه ویژه دارد. میتوان از آیات قران، مفهوم عدالت قرانی را برداشت کرد. این عدالت پایه عدالت در مالکیت نیز خواهد بود. چارچوب حقوق مالکیت قابل برداشت از قران برپایه این عدالت بنا شده است. چارچوب عدالت در مالکیت ابعادی دارد که میتوان دیدگاه حاکم بر آیات قران را در این زمینه نیز بهدست آورد. با این وجود در این زمینه دیدگاههایی با عنوان اسلامی مطرح شده است که برخی جای تامل دارند. اگر بخواهیم برداشت خاصی را نسبت به موضوع عدالت در مالکیت به نام اسلامی نقد، پذیرش یا رد کنیم، بهترین معیار، قرآن است. از اینرو در این مقاله کوشش شده است با استخراج آیات مرتبط با عدالت در مالکیت در قرآن، موضوع عدالت در مالکیت در قرآن، بررسی و ابعاد اصلی آن صورتبندی نظری شود. در این بررسی به این نتیجه میرسیم که مبنای عدالت در قرآن، رعایت حقوق افراد بر مبنای حقوق اکتسابی، حقوق طبیعی و احکام الهی است. میتوان گفت برپایه قرآن، عدالت از طریق رعایت حق مالکیت بر دارایی، رعایت حق آزادی اقتصادی افراد در بهکارگیری حق تصرف داراییشان و صیانت از حقوق و حفظ امنیت اقتصادی، ساختار حقوق مالکیت در جامعه را میسازد. درحالی که دیدگاههای اندیشمندان مسلمان در همه ابعاد با هم یکسان نیست و برخی نیز با قران هماهنگ نمیباشد.