1- گروه اقتصاد، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران 2- گروه اقتصاد، واحد شهریار، دانشگاه آزاد اسلامی، شهریار، ایران ، Bahram.fathi@iau.ac.ir 3- گروه ریاضی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 4- گروه ریاضی، واحد الیگودرز، دانشگاه آزاد اسلامی، الیگودرز، ایران
چکیده: (9 مشاهده)
این پژوهش به مقایسه کارایی انرژی، اقتصادی و زیست محیطی در ۳۵ کشور عضو سازمان توسعه و همکاریهای اقتصادی (OECD) طی سالهای ۲۰۱۷–۲۰۲۰ میپردازد. با استفاده از مدل ترکیبی تحلیل پوششی داده ها (DEA) و بازی چانه زنی نش (NBG)، کارایی سه بعدی کشورها در تعامل اقتصاد، انرژی و محیطزیست سنجیده شد. دادهها شامل نهادههای موجودی سرمایه، نیروی کار و مصرف انرژی و ستاندههای تولید ناخالص داخلی (GDP) و انتشار CO₂ از پایگاههای جهانی WDI) و (IEA استخراج شدند. بررسی کارایی سهبعدی (انرژی، اقتصادی و زیست محیطی) در ۳۵ کشور عضو OECD طی سالهای ۲۰۱۷–۲۰۲۰ با بهکارگیری مدل ترکیبی DEA-NBG نشان داد که ایسلند، سوئیس و آمریکا با میانگین کارایی انرژی نزدیک به ۱ (حداکثر امتیاز) بهعنوان برترین کشورها شناخته میشوند که حاکی از بهینهسازی زیرساختهای صنعتی و حملونقل آنهاست. در مقابل، استونی (۰.۳۵) و لهستان (۰.۳۷) به دلیل وابستگی به سوختهای فسیلی و سیستمهای ناکارآمد، پایینترین رتبه را در این شاخص دارند. در حوزه اقتصادی، آمریکا (≈۰.۹۹۹) با ثبات اقتصاد کلان و رقابتپذیری بالا عملکردی تقریباً کامل داشتهاست و سوئیس (۰.۹۳) نیز جایگاه برجستهای دارد، حالآنکه شیلی (۰.۴۶) و استونی (۰.۳۲) به دلیل چالشهایی مانند وابستگی به صادرات مواد خام، در رتبههای پایینتر قرار گرفتند. در کارایی زیست محیطی، ایسلند (۰.۳۴۸) با بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر (ژئوترمال و برقآبی) پیشتاز است، اما آمریکا (۰.۰۰۰۴) و استرالیا (۰.۰۰۱۴) به دلیل صنایع سنگین و انتشار بالای کربن، ضعیفترین نتایج را ثبت کردند.
Touni M, Fathi B, anisi M, khorsand Zak M. Comparative Analysis of Energy, Economic, and Environmental Efficiency in Selected Developed Countries. mieaoi 2026; URL: http://mieaoi.ir/article-1-1929-fa.html
طونی محمد، فتحی بهرام، انیسی مجید، خرسند زاک محمد. مقایسه کارایی انرژی، اقتصادی و زیستمحیطی در کشورهای توسعهیافته منتخب. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405;
