1- گروه حسابداری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران 2- گروه حسابداری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران ، Ali.mohammad1353@iau.ac.ir 3- گروه حسابداری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
چکیده: (4 مشاهده)
با گسترش فناوریهای دیجیتال و تحول در محیطهای کسبوکار، حسابرسی از راه دور بهعنوان یکی از رویکردهای نوین در حرفه حسابرسی مورد توجه قرار گرفته است. با این حال، در ایران هنوز چارچوبی جامع و بومی برای پیادهسازی این نوع حسابرسی تدوین نشده و شناخت عوامل مؤثر بر آن از اهمیت بالایی برخوردار است. از اینرو، هدف پژوهش حاضر تعیین عوامل کلیدی و اولویتبندی مؤلفههای الگوی جامع حسابرسی از راه دور در ایران است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش در زمره مطالعات آمیخته (کیفی–کمی) قرار میگیرد. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و بهرهگیری از نظر خبرگان دانشگاهی و مدیران اجرایی، مؤلفههای اصلی الگوی حسابرسی از راه دور شناسایی شد. در ادامه، بهمنظور پالایش و تأیید مؤلفهها از تکنیک دلفی استفاده شد و در نهایت برای تعیین روابط و سطحبندی عوامل، مدلسازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک مک به کار گرفته شد. نتایج پژوهش منجر به شناسایی ۲۰ مؤلفه در قالب چهار مقوله اصلی شامل پیشرانها، راهبردهای اجرا، پیامدها و چالشهای اجرا شد. یافتههای مدلسازی ساختاری نشان داد که مؤلفهها در شش سطح سلسلهمراتبی قرار میگیرند که در پایینترین سطح، «کیفیت نیروی انسانی و آموزش حرفهای» بهعنوان پیشران اصلی مدل شناسایی شد. همچنین نتایج تحلیل میک مک نشان داد که سیستم روابط میان مؤلفهها از الگوی ناپایدار برخوردار است و بسیاری از متغیرها بهطور همزمان دارای قدرت نفوذ و وابستگی بالا هستند. بر اساس نتایج، توسعه حسابرسی از راه دور در ایران نیازمند تقویت زیرساختهای فناورانه، ارتقای مهارتهای حرفهای حسابرسان، بهبود نظام تنظیمگری و تقویت اعتماد عمومی به گزارشگری مالی است. الگوی ارائهشده میتواند بهعنوان چارچوبی راهنما برای سیاستگذاران، نهادهای حرفهای و مؤسسات حسابرسی در مسیر گذار به حسابرسی دیجیتال مورد استفاده قرار گیرد.
Maleki V, Moradi A, Bayat A, Ghorbani R. Identifying Key Factors and Prioritizing the Components of a Comprehensive Model for Remote Auditing in Iran. mieaoi 2026; 15 (56) : 4 URL: http://mieaoi.ir/article-1-2027-fa.html
مالکی وحید، محمدی علی، بیات علی، قربانی بهزاد. تعیین عوامل کلیدی و اولویتبندی مؤلفههای الگوی جامع حسابرسی از راه دور در ایران. نشریه اقتصاد و بانکداری اسلامي. 1405; 15 (56) :77-94